او به شدت تحت تأثير يك رسالهٴ عرفاني قرار گرفت كه در ميان مسلمانان معروف است و
قُوتالقلوبفيمعاملةالمحبوبووصفطريقالمريدإليمقامالتوحيد نام دارد. اين رساله تأليف ابوطالب محمدبن علي مكي (وفات: 996) است و از مآخذ اصلي
إحیاءالعلوم غزالي بهشمار ميرود. او در زماني نامعلوم، به فرقهٴ اخوت شاذليه پيوست1. مهمترين اثرش شرحي است بر يكي از معروفترين كتابهاي صوفيه بهنام كتاب الحِكَمالعطائية از ابوالفضل احمدبن محمدبن عطاءالله اسكندري شاذلي (وفات: 1309 در قاهره).
شرح الحكم در مدارس اسلامي تا به امروز بهعنوان كتاب درسي تصوف مورد استفاده قرار ميگيرد، از جمله در جامع زيتوني تونس. بهعقيدهٴ ميگل آسين كه روي آن مطالعهٴ خاصي دارد،
شرح الحكم تأثير مطلوبي بر عرفاي مسيحي فرقهٴ كرملي، بهويژه سان خوان دولا كرو كاستيلي (1542ـ1591، مقدمه 2، 1401) داشته است.
ابنعباد مجموعهاي از رسالههاي روحاني هم برجاي گذاشته (الرسائل الكبريٰ و غيره) كه در آنها از قوتالقلوب و ساير موضوعات عرفاني بحث كرده است.
ابن عاصم
ابوبكر محمدبن عاصم مالكي قيسي غرناطي. فقيه مسلمان مالكي اندلسي (1359ـ1427 م/ 760ـ830 ه ق).
نسبت قيسي احتمالاً مربوط به قبيلهٴ قيس عَيلان در عربستان شمالي است. ابنعاصم در ماه جمادياول 760 ه ق زاده شد و در غرناطه برآمد؛ وزير يوسف دوم (امير غرناطه از خاندان بنونصر 1391/1392م) بود؛ در ماه شوال 830 ه ق درگذشت.
معروفترين اثرش ارجوزهاي به نام تحفةالحُكّام فينَكْث العقود و
اﻷٴحكام دربارهٴ آييندادرسي است، كه بارها بر آن شرح نوشتهاند. مجموعهاي از حكايات را هم براي يوسف دوم گردآورد به نام
حدائق اﻷٴزاهر.
2. مماليك
عبدالرحيمبن حسن اِسنوي
عبدالرحيمبن حسن جمالالدين اِسنوي قرشي شافعي. فقيه مصري (1305ـ1370 م/704ـ762 ه ق).
عبدالرحيم در ماه ذيقعدهٴ سال 704 ه ق در اسنا واقع در صعيد مصر زاده شد. در حدود